در دهه ۱۹۶۰ با بكار گيری روش های آماری و رياضی در حوزه های مختلف دانش بشری، رشته هايی بوجود آمدند كه با پسوند "سنجی" (Metrics) شناخته شده اند. مانند جامعه سنجی، اقتصادسنجی، زيست سنجی، و امثال آنها. در حوزه علوم كتابداری و دانش شناسی نيز مباحثی مانند کتابسنجی، علم سنجی، اطلاع سنجی، و در نهایت وب سنجی، به وجود آمدند. واژه كتابسنجی (Bibliometrics) نخستین بار در سال ۱۹۶۹ توسط پريچارد ابداع شد. بدنبال تأسیس پایگاه اطلاعاتی نمایه های استنادی در دهه ۱۹۶۰، بحث علم سنجی به منظور سنجش میزان تولید علمی کشورهای مختلف در این پایگاه اطلاعاتی به وجود آمد. هرچند که گارفیلد بارها و بارها و بویژه در مقدمه شماره اول مجله علم سنجی گفت: هدف از نمایه های استنادی تسهیل دسترسی به اطلاعات علمی و بازیابی اطلاعات است نه علم سنجی و ارزیابی کشورها، دانشگاه ها و پژوهشگران. اما کسی گوش نکرد و نمایه های استنادی امروزه مبنای میزان تولید علم در جهان قرار گرفته است. با پيشرفت فناوری های جديد و به كارگيری آنها در كتابخانه ها و مراكز اطلاع رسانی، در دهه ۱۹۸۰ اصطلاح اطلاع سنجی (Informetrics or Infometrics) نيز ابداع گرديد.

دانش یا علم آزاد  (Open Science) یک اصطلاح کلی است که بیانگر استفاده از روش های مختلف آزاد برای دسترسی به نتایج و یافته های علمی است. مهمترین نمونه های دانش آزاد عبارتند از:

- دسترسی آزاد (Open Access)، مجله های دسترسی آزاد

- منبع آزاد (Open Source)، نرم افزارهای منبع آزاد

- داده های آزاد (Open Data)، داده هایی عمومی که دسترسی به آنها آزاد است.

برای کسب اطلاع بیشتر در مورد هر یک به مدخل های مربوطه در ویکیپدیا رجوع شود.

Journal of Knowledge Science

فصلنامه دانش شناسی توسط دانشگاه پيام نور مركز قم راه اندازی شده است انشالله که در آینده شاهد انتشار مقاله های ارزشمندی در این مجله باشیم. امید است که این مجله هم برای خودش یک وبنوشتی یا وبگاهی داشته باشد که بتوان به فهرست مندرجات آن دسترسی یافت. مقاله های خود را به آدرس سردبير آن آقای شمس اللهی ارسال نمايند:

shamsolahe@yahoo.com

 البته باید خاطر نشان شد که Malhotra Y نیز پیشنهاد انتشار مجله ای با عنوان (Journal of Knowledge Science) را به انتشارات سژ (Sage) داده است. پیشنهاد می شود که سردبیر مجله دانش شناسی سریعاً یک وبنوشت یا وبگاهی برای این مجله ایرانی ایجاد نماید و به زبان انگلیسی مطالبی در مورد آن بنویسد قبل از آن که سژ شروع به انتشار این مجله نماید.

مقدمه

مرکز اطلاعات و مدارک ملی اسپانیا (CINDOC) از سال 2004  اقدام به راه اندازی طرحی (www.webometrics.info) کرده است که به رتبه بندی وبگاه های دانشگاهی کشورهای مختلف می پردازد و سالی یکبار فهرست 3000 دانشگاه برتر جهان را اعلام می نماید. این رتبه بندی بر اساس معیارهای کّمی (تعداد صفحه های وب منتشر شده توسط هر دانشگاه و تعداد پیوندهای دریافتی توسط هر وبگاه از سوی سایر وبگاه ها) می پردازد. این رتبه بندی به بررسی کیفیت و محتوای وبگاه ها و منابع نمی پردازد. اگرچه این نظام رتبه بندی اشکال های فنی و روش شناختی دارد اما سؤال این است که: جایگاه وبگاه های دانشگاهی ایران در این فهرست طولانی سه هزار دانشگاه جهان کجاست؟

در رتبه بندی توسط اسپانیایی ها، نام دانشگاه هایی وجود دارد  که نه اهمیت علمی بالایی دارند و نه از نظر تعداد دانشجو و قدمت تاریخی قابل مقایسه حتی با دانشکده علوم دانشگاه تهران هستند ولی رتبه بهتری از دانشگاه های ایران دارند. این مسأله پرسش های دیگری را مطرح می کند. آیا وبگاه آنها بهتر طراحی و سازماندهی شده است؟ آیا آنها محتوای اطلاعاتی بیشتری از دانشگاهی مثل دانشگاه تهران دارند؟ آیا اساتید و دانشجویان آزادی بیشتری در انتشار اطلاعات و مقاله های علمی خود دارند؟ آیا وبگاه های ایرانی مشکل فنی و محتوایی دارند؟ آیا موتورهای کاوش با وبگاه های ایرانی مشکل دارند؟ آیا وبگاه های ایرانی تغییر آدرس می دهند؟ 

جواب برخی از این پرسش ها در سال 2005 در پژوهشی در مورد  "ضریب تأثیرگذاری وبگاه های دانشگاهی ایران" داده شده است.

جایگاه نخستین دانشگاه ایرانی در این رتبه بندی، متعلق به وبگاه دانشگاه تهران، دانشگاه مادر ایران، با رتبه 1744 است. وبگاه دانشگاه تهران در میان کشورهای خاورمیانه رتبه 29 را دارد که رتبه نخست از آن دانشگاه اسرائیلی اورشلیم (بیت المقدس) است. چرا؟ جواب ساده است. نگاه شود به جدول زیر. البته توجه داشته باشید که این ارقام تقریبی است که موتور کاوش یاهو نشان می دهد:

برای کسب تعداد پیوندهای دریافتی از سایر وبگاه ها به هر وبگاه رجوع شود به یاهو:

linkdomain:ut.ac.ir -domain:ut.ac.ir

linkdomain:huji.ac.il -domain:huji.ac.il

برای کسب تعداد صفحه های منتشر شده توسط هر وبگاه رجوع شود به یاهو:

domain:ut.ac.ir

domain:huji.ac.il

اجازه دهید یک مقایسه دیگری بین این دو دانشگاه داشته باشیم. این بار از موتور کاوش گوگل استفاده کنیم. در این قسمت از پژوهش، برای به دست آوردن تعداد کل فایل­های نمایه سازی شده از هر دانشگاه خاص در موتور کاوش گوگل از دستور "site:" و "filetype:" (نوع فایل) استفاده شده است. به عنوان مثال:

site:ut.ac.ir/ filetype:HTML

جدول بالا نوع فایل و تعداد آن توسط دو دانشگاه پیش گفته را به خوبی نشان می دهد. نوع فایل های بالا در اغلب کشورها از محبوبیت بیشتری برخوردارند؛ به ویژه پنج نوع فایل نخست. بنابراین مدیران وبگاه ها می توانند توجه بیشتری به این نوع فایل ها داشته باشند. 

پیشنهادها

- دانشگاه­ها و دانشکده­ها باید بودجه­های خاص برای طراحی، تأمین و نگهداری وبگاه­های خود در نظر بگیرند.

- دانشگاه­ها سعی نمایند که صفحه­های خود را با استفاده از فرمت­هایی مانند (HTML, HTM, PDF, ASP, DOC) منتشر نمایند که موتورهای کاوش بهتر پوشش می­دهند. از انتشار فایل­هایی با فرمت فلش جلوگیری نمایند.

- برای تمامی اعضای هیأت علمی، کارکنان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی صفحه (فضای خاص) طراحی کرده و به آنها اجازه انتشار آثار علمی خود، رزومه و شرح فعالیت­های علمی و حرفه­ای داده شود.

- از تمامی اعضای هیأت علمی خواسته شود که شرح درس و منابع هر درس را روی وبگاه دانشگاه گذاشته و دانشجویان را وب­محور بار آورند.

- وبگاه دانشگاه باید یک نقشه وبگاه (Site map) داشته باشد تا روبات موتورهای کاوش بتوانند از طریق آن صفحه­های وب دانشکده­ها و گروه­های آموزشی را نمایه­سازی نمایند.

- زیر دامنه ها و دایرکتوری های اختصاص داده شده به هر دانشکده، گروه یا بخش به خوبی تعریف شود و هرگز تغییر داده نشود.

- سعی شود بیشتر به زبان انگلیسی نوشته شود زیرا هم موتورهای کاوش و هم جامعه بین المللی توجه بیشتری به زبان انگلیسی دارند.

نتیجه گیری

نظام رتبه بندی پیشنهادی توسط گروه وب سنجی اسپانیا دارای مشکلات و مسائل زیادی است و در مجموع به نفع کشورهای انگلیسی زبان، دانشگاه های مشهور، قدیمی و دارای بودجه های کلان می باشد. این رتبه بندی در اصل بر مبنای ضریب تأثیرگذاری وب پایه ریزی شده است و این روش سنجش تأثیرگذاری دارای معایب و مشکلات خاص خود می باشد که برخی از آنها در مقاله در مورد "ضریب تأثیرگذاری وب: بررسی انتقادی" مطرح شده است. با این تفاسیر حضور ضعیف دانشگاه ها و مراکز پژوهشی ایران در محیط وب با هیچ عنوانی قابل توجیه نیست. جا دارد که مدیران وبگاه ها، رؤسای دانشگاه ها و دانشکده ها و اساتید توجه بیشتری به وبگاه دانشگاه تحت مدیریت خود داشته باشند و آن را به یک منبع وب ارزشمند برای دانشجویان، اساتید و کارکنان خود در وهله نخست و برای جامعه ایران و جهان در وهله دوم تبدیل نمایند و وبگاه ها از حالت منفعل درآیند.

منابع برای مطالعه

بجورنبُرن، لُنارت؛ اینگورسن، پیتر (1382). چشم­اندازهایی بر وب­سنجی. ترجمه علیرضا نوروزی و زهرا بیگدلی. علوم اطلاع رسانی. فصلنامه اطلاع رسانی، دوره 19، شماره اول و دوم. ص. 64-81.

نوروزی، علیرضا (1384). ضریب تأثیرگذاری وب و سنجش آن در برخی از وب­سایت­های دانشگاهی ایران. مطالعات تربیتی و روانشناسی، ویژه­نامه کتابداری. دوره 5، شماره 2، ص. 105-119. 

نوروزی، علیرضا (1385). بررسی میزان حضور ایران در وب. فصلنامه کتاب، در دست انتشار.

Noruzi, A. (2006). "The Web Impact Factor: A Critical Review". The Electronic Library, 24(4): 490-500. Available at: E-LIS, E-prints

Noruzi, A. (2006). "Web Presence and Impact Factors for Middle-Eastern Countries". Online Magazine, March/April, 30(2): 22-28. Available at: E-LIS, E-prints

Noruzi, A. (2005). "Web Impact Factors for Iranian Universities". Webology, 2(1), Article 11. Available at: http://www.webology.ir/2005/v2n1/a11.html

مجله هایی که مقاله های بیشتری را رد می کنند، چون مقاله های بهتر و باکیفیت تر را انتخاب و منتشر می کنند تعداد استناد بیشتری دریافت می کنند. در واقع، مقاله های بی کیفیت یا خارج از حوزه مجله را رد می کنند. این مجله ها از اعتبار بالایی برخوردارند (کول، ۲۰۰۰). در واقع، مجله های که داوری تخصصی می شوند در این مقوله جای دارند.

Cole, S. (2000). The role of journals in the growth of scientific knowledge. In B. Cronin & H. B. Atkins (Eds.), The web of knowledge: A Festschrift in honor of Eugene Garfield (pp. 143-162). Medford, NJ: Information Today.

زیرا در آمریکا یک میلیون و دویست هزار پژوهشگر روزانه مشغول انجام پژوهش و نوشتن مقاله هستند. در این سوی دنیا چین با هشتصد هزار پژوهشگر توانسته است خود را به جایگاه ششم جهان برساند. اگرچه چین یک کشور غیرانگلیسی زبان است اما اخیرا چینی ها هم سعی می کنند به انگلیسی بنویسند. چین در تلاش است که خود را به آمریکا برساند و مقام دوم را کسب نماید. به عنوان مثال، بر اساس مطالعه ای که توسط لیدسدورف انجام شده است چین اکنون بعد از آمریکا دومین کشور بزرگ تولیدکننده اطلاعات در حوزه نانوفناوری است.

Is the United States losing ground in science?

جدول زیر فهرست مجله های کتابداری و اطلاع رسانی نمایه سازی شده توسط آی اس آی که دارای ضریب تأثیرگذاری هستند را نشان می دهد. البته این ضریب تأثیرگذاری (IF) سال 2005 است و هنوز ضریب سال 2006 اعلام نشده است. قابل ذکر است که مجله های دیگری هم توسط آی اس آی نمایه سازی می شوند ولی به دلایل مختلف نام آنها توسط آی اس آی در بخش مجله های دارای ضریب تأثیر ذکر نشده است. برخی از آنها به خاطر این که جدیداً وارد سیستم شده اند هنوز ضریب آنها محاسبه نشده است. توصیه می شود که هنگام نگارش و ارسال مقاله برای مجله های خارجی به حضور مجله در آی اس آی توجه شود که برای رشد علمی ایران و بالا بردن جایگاه علمی ایران مهم است. البته مجله های تخصصی دیگری هستند که اعتبار و سطح مقاله های آنها از برخی مجله های آی اس آی بالاتر است اما متاسفانه توسط آی اس آی نمایه سازی نمی شوند مانند: فصلنامه فهرستنویسی و رده بندی (Cataloging & Classification Quarterly). برای دسترسی به فهرست مجله های کتابداری که تاکنون کتابداران ایرانی موفق به انشار مقاله در آنها شده اند نگاه شود به: بررسی مشارکت علمی کتابداران ایرانی در سطح بین المللی

در یکی از یادداشت های پیشین با عنوان دانش شناسی: از داده تا دانش به بحث بررسی عناصر اصلی تشکیل دهنده دانش پرداخته شد. شئیم زینس (Chaim Zins) نویسنده اسرائیلی یکی از افرادی است که طی دو سال اخیر به بحث تغییر نام رشته "اطلاع رسانی" یا "اطلاع شناسی" به "دانش شناسی" پرداخته است. بحثی که سی سال پیش توسط دکتر هوشنگ ابرامی (Hooshang Ebrami) در کتابداری ایران مطرح شد اما به دلیل ارائه آثار به زبان پارسی این ایده به عرصه بین المللی راه پیدا نکرد. زینس میزگردی با 57 استاد کتابداری و اطلاع رسانی از 16 کشور مختلف برگزار کرده بود و از اساتید خواسته بود که (Information Science) "اطلاع شناسی" را تعریف نمایند. نتیجه این بحث به همراه تعاریف ارائه شده در مقاله ای جالب با عنوان زیر در مجله انجمن علوم اطلاع رسانی آمریکا منتشر شده است (زینس، ۲۰۰۷).

Conceptions of Information Science

اگر پژوهشگری ایرانی مقاله های زینس را مطالعه و بعد کتاب پروفسور حرّی "مروری بر اطلاعات و اطلاع رسانی" بخش های مربوط به داده، اطلاعات و دانش و مقاله هایی که دکتر ابرامی در مورد "دانش شناسی" نوشته است را مطالعه نماید، می تواند مقاله خوبی درباره دانش شناسی بنویسد. شاید هم خودم بعد از دفاع پایان نامه دکترا این کار را بکنم.

زینس در این مقاله و در مقاله دیگری که در سال ۲۰۰۶ در مجله دکومانتاسیون منتشر شد، معتقد است که نام "اطلاع­شناسی" یا آنچه که به صورت غلط مصطلح در ادبیات کتابداری ایران به عنوان "اطلاع رسانی" رواج پیدا کرده است، مشکل ساز است. سه رکن اصلی "اطلاع شناسی" عبارتند از:

- "داده" (Data) ماده خام "اطلاعات" (Information)

          - "اطلاعات" ماده خام "دانش" (Knowledge)

          - "دانش" که در رأس هرم قرار دارد.

"داده" => "اطلاعات" => "دانش"

همانطور که در یادداشت پیشین در این مورد بحث شد، علم "اطلاع شناسی" با هر سه عنصر سرو کار دارد. بنابراین، پیشنهاد می شود که "دانش شناسی" نامگذاری شود. قابل ذکر است که  "دانش شناسی" می تواند به بحث و بررسی پیرامون  "دانش" و عناصر سازنده آن یعنی "داده" و "اطلاعات" بپردازد. اما علم "اطلاع شناسی" نمی تواند به مطالعه و پژوهش پیرامون "دانش" بپردازد؛ زیرا "دانش" در رده بالایی قرار دارد.

زینس (۲۰۰۷) همانگونه که در صفحه ۳۴۴ مقاله خود می نویسد، پرسشی از اساتید مدعو می پرسد و می گوید که من پیشنهاد می کنم که رشته "اطلاع شناسی" به "دانش شناسی" تغییر داده شود. آیا شما با تغییر نام رشته "اطلاع شناسی" به "دانش شناسی" موافق هستید؟ لطفاً تشریح نمایید. این پرسشی است که ما کتابداران ایرانی نیز می توانیم از خود داشته باشیم و شما خواننده گرامی هم می توانید نظرات خود را مطرح نمایید.   

دانش شناسی

دانش شناسی علمی است که به مطالعه اجزای تشکیل دهنده دانش (داده، اطلاعات و دانش) می پردازد. دانش شناسی به مطالعه کارکردها، ساختار و عناصر دخیل در فرایند تولید داده به اطلاعات و سپس به دانش می پردازد. به دیگر سخن، دانش شناسی به بحث تولید، گردآوری، سازماندهی، رده بندی، ذخیره، بازیابی، اشاعه، تحلیل، تفسیر، ارزیابی، حفاظت، سودمندی و استفاده از داده، اطلاعات و دانش در هر قالب و فرمی (اعم از کتاب، مقاله مجله، مقاله کنفرانس، مقاله الکترونیکی، صفحه وب و غیره) می پردازد. در واقع، بسیاری از حوزه های فرعی در رشته کتابداری و اطلاع رسانی (علم سنجی، اطلاع سنجی، وب سنجی، نشر، چاپ و غیره) زیرگروه مقوله گسترده تری به نام دانش (علم) هستند. به همین دلیل اگر عنوان رشته دانش شناسی باشد خیلی جامع تر خواهد بود. اگر در تعاریف ارائه شده در مورد "اطلاع شناسی" یا "اطلاع رسانی" به جای کلمه اطلاعات، کلمه دانش گذاشته شود خواهیم دید که جمله بندی و تعریف ارائه شده  در نود درصد موارد صادق است.  

نویسندگان کتابداری و دانش شناسی را می­توان به طور کلی به دو دسته تقسیم کرد: علوم انسانی محور و علوم محض و کاربردی محور. نویسندگان کتابداری علوم انسانی محور بیشتر کتاب می نویسند، در حالی که نویسندگان کتابداری علوم و فناوری محور بیشتر گرایش به نوشتن مقاله در مجله ها دارند (بتس، ۱۹۹۸). وی معتقد است که اگر محصول اصلی اعضای هیأت علمی علوم انسانی محور یعنی کتاب ها در ارزیابی برنامه های آموزشی کنار گذاشته شود، خواهیم دید که نقش این دسته از اعضای هیأت علمی در اعتبار، شهرت و مشاهده پذیری گروه ها نادیده گرفته می شود. متأسفانه نظام بین المللی ارزیابی آثار علمی اغلب مبتنی بر تعداد مقاله های منتشر شده در مجله ها و میزان استناد به آنها است و نقش کتاب تا حدود زیادی نادیده گرفته شده است. البته باید توجه داشت که کشف تعداد استنادها به یک کتاب کار بسیار دشواری است. این مسأله در حوزه های علوم انسانی و علوم اجتماعی بارزتر است. در آینده در مورد این موضوع بیشتر خواهم نوشت.   

Bates, M. J. (1998). The role of publication type in the evaluation of LIS programs. Library & Information Science Research, 20(2), 187-198

"مالكیت فكری، مالكیت و سلطه قانونی است كه به موجب آن صاحب اثر می تواند از منافع و شكل خاصی از فعالیت یا اندیشه ابراز شده خود به طور انحصاری استفاده نماید. مالكیت فكری، همان طور كه از اسم آن بر می آید، زائیده فكر بشر است و دلالت دارد بر خلاقیتهای فكری از قبیل آثار ادبی و هنری، اختراعات، طرحهای صنعتی، علائم و نامهای استفاده شده در تجارت و بازرگانی و غیره. مالكیت فكری را می توان زائیده تمدن جدید بشریت دانست. حقوق مالكیت فكری در معنای وسیع كلمه عبارت است از حقوق ناشی از آفرینشها و خلاقیتهای فكری در زمینه های علمی، صنعتی، ادبی و هنری كه از راه دانش، هنر یا ابتكارِ آفریننده پدید می آید. هدف از حمایت این حقوق، تشویق و ترغیب و گرایش به ایجاد آفرینشهای فكری و آزادسازی دسترسی به آنها با هدف توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و بهبود زندگی بشر است. آرپاد بگش در این باره می نویسد: «آثار هنری، ابداع و اختراع زائیده روح و اندیشه بشری است، این آثار برای انسانها لیاقت و شایستگی زندگی را تأمین می كنند. این از وظایف دولتهاست كه از هنرها و اختراعات حمایت نمایند»(این متن  روی گنبد بنای سازمان جهانی مالكیت فكری (وایپو)  در ژنو به ۶۱ زبان دنیا از جمله فارسی نوشته شده است.)." (نوروزی، ۱۳۸۱).

در سال ۱۳۸۱ کتابی با عنوان "حقوق مالكیت فكری: حق مؤلف و مالكیت صنعتی" نگاشته شد که به منظور حمایت از حقوق پدیدآورندگان آثار فکری (مؤلفان، مصنفان، هنرمندان، موسیقیدانان، ...) پیشگفتار، مقدمه، فصل اول: حقوق مالكیت فكری و پیوست های زیر  روی وبگاه نگارنده گذاشته شده است:

  قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان

  آئین نامه اجرائی ماده۲۱ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان

  قانون ترجمه و تكثیر كتب و نشریات و آثار صوتی

 نوروزی، علیرضا (۱۳۸۱). حقوق مالكیت فكری: حق مؤلف و مالكیت صنعتی. تهران: نشر چاپار.

Intellectual Property Rights: Copyright and Industrial Property

بر حسب کنجکاوی، در پایگاه نمایه های استنادی علوم آمریکا (Web of Science) جستجو شد تا میزان تولید علمی سه سازمان اصلی حامی اطلاعات و کتابخانه های ایران (کتابخانه ملی، پژوهشگاه اطلاعات/ایرانداک و سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران) به زبان انگلیسی و در مجله های معتبر بین المللی شناسایی شود.

پس از تحقیقات اولیه به این نتیجه دست یافته شد که فقط ۸ مقاله توسط ایرانداک در مجله های بین المللی به چاپ رسیده است. از میان این ۸ مقاله، فقط مقاله ای که توسط (حریری و داودی فر، 1988) نوشته شده است در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی است. هفت مقاله دیگر در حوزه شیمی است و به این دلیل به نام ایرانداک به چاپ رسیده که ریاست سازمان یک شیمیدان است. جالب توجه است که مقاله خانم حریری و داودی فر اولین مقاله ای است که بعد از انقلاب و بعد از انقلاب فرهنگی توسط کتابداران ایرانی در عرصه بین المللی به چاپ رسیده است. ۳۷ مقاله با نام سازمان پژوهش های علمی صنعتی ایران (IROST) در پایگاه نمایه های استنادی منتشر شده است که اغلب در حوزه پلیمر، شیمی و نساجی است و مقاله ای در حوزه اطلاع رسانی به چاپ نرسیده است. هیچ مقاله ای با نام کتابخانه ملی ایران  یافت نشد. در حالی که این سه سازمان باید حامیان اصلی پژوهش در حوزه اطلاعات و کتابداری ایران در عرصه بین المللی باشند و به اصطلاح موجب مشاهده پذیری (Visibility) کتابداری ایران در عرصه بین المللی شوند.

مقاله خانم حریری و داودی فر

Hariri M, Davoodifar H. Continuing Library Information-Science Education In Iran - The Assessment of IRANDOC Short Courses (1982-1986).  International Library Review, 20 (1): 19-28 Jan 1988.

معاون پژوهشی وزیر علوم با اشاره به طرح سازمان «آیسسكو» برای حمایت از تعدادی از دانشگاه های برتر جهان اسلام برای پیوستن به جمع چند صد دانشگاه‌ برتر جهان اظهار داشت: سهم ایران از این دانشگاه های مورد حمایت، دو دانشگاه و سهم تركیه ‌١٠ دانشگاه تعیین شده كه با توجه به ظرفیت بالای دانشگاه های كشور مورد رضایت ما نیست و در حال پیگیری برای افزایش سهم ایران هستیم. تركیه در این طرح بیشترین امتیاز را آورد و ‌١٠ دانشگاه آن كشور مشمول این حمایت ها شدند و ایران نیز از معدود كشورهایی است كه دو دانشگاه آن در این طرح پذیرفته شده است.

وی اظهار داشت: به اعتقاد من شاید بهتر باشد تا چند سال آینده به جای رتبه بندی دانشگاه ها و بحث های پیرامون آن، پیوستن حداقل یك دانشگاه كشور به جمع دانشگاه های برتر دانیا را پیگیری كنیم. وی در عین حال اظهار داشت: این كه دانشگاه های ما جزو فهرست ‌٥٠٠ دانشگاه برتر دنیا نیستند به دلیل توانمندی كمتر دانشگاه های ما نیست بلكه به این دلیل است كه به این مسأله اهمیت نداده و توانمندی های خود را ارائه نداده ایم. اطلاعات تولید علم بسیاری از دانشگاه های ما نه تنها در سایت دانشگاه ارائه نشده كه حتی در داخل دانشگاه نیز شناخته شده نیست و اعضای هیات علمی دانشگاه ها هم از موفقیت ها و توانمندی های علمی همكاران خود اطلاع ندارند.

وی یكی از دیگر موانع ورود دانشگاه های ایران به فهرست دانشگاه های برتر جهان را جدا شدن بخش های پزشكی و علوم پزشكی برخی دانشگاه های جامع از یكدیگر عنوان و خاطر نشان كرد: با پیگیری ها و مذاكرات صورت گرفته بین دو وزارتخانه علوم و بهداشت قرار شده كه اساتید و پژوهشگران این قبیل دانشگاه ها مقالات خود را تحت نامی واحد منتشر كنند كه این امر نقش مهمی در افزایش آمار این قبیل دانشگاه ها خواهد داشت.

معاون پژوهشی وزیر علوم همچنین بر ضرورت تحقق ماده ‌٥٠ قانون توسعه چهارم مبنی بر حمایت از دانشگاه های مادر در راستای ارتقای جایگاه بین المللی آنها و پیگیری تحقق آن در بودجه ‌٨٦ تاكید كرد.

منبع: خبرگزاری ایسنا

معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت:

"رتبه بندی یا مقایسه دانشگاه ها همانند ارزیابی بر اساس شاخص های علمی انجام می شود، در واقع این دو بیان های مختلف از یك موضوع هستند. معاون آموزشی وزارت علوم با بیان این كه در حال حاضر شاخص های رتبه بندی دانشگاه‌ ها تعریف و تعیین شده است، گفت: با این حال مدل های مختلفی برای رتبه بندی دانشگاه ها وجود دارد ولی هنوز مدل نهایی آن تعیین نشده است. وی در خاتمه خاطرنشان كرد: ارزیابی و رتبه بندی دانشگاه ها یك بحث علمی و تخصصی است كه مطمئناً در مسیر علمی و كمك مشاوران متخصص انجام می شود حتی ممكن است طی آن رشته ها و دانشكده ها با هم مقایسه شوند."

منبع: خبرگزاری ایسنا