علیرضا نوروزی

چکیده

مجله های علمی و پژوهشی یکی از مجراهای اصلی ارتباط علمی میان پژوهشگران هستند. هدف این مقاله بررسی نقش مجله های دسترسی آزاد در ارتباط­ های علمی و در گسترش دانش و پیشرفت علمی است. مجله دسترسی آزاد به مجله ای گفته می شود که دسترسی آزاد و رایگان به متن کامل مقاله های منتشر شده در آن برای همگان میسر باشد. با توجه به این که مجله های ایرانی امکان چاپ و توزیع در مقیاس جهانی ندارند، در نتیجه پیشنهاد می شود که مجله های ایرانی به ویژه مجله های انگلیسی زبان به صورت دسترسی آزاد منتشر شوند تا ضریب تأثیرگذاری علم تولید شده توسط ایران در سطح جهان افزایش یابد. این مقاله همچنین مزایای مجله های دسترسی آزاد را برشمرده است.

کلیدواژه­ها: اینترنت، وب، نشر الکترونیکی، دسترسی آزاد، مجله علمی

نوروزی، علیرضا (۱۳۸۵). مجله‌های دسترسی آزاد و نقش آنها در گسترش دانش و پیشرفت علمی ایران. رهیافت، شماره ۳۸، (پاییز و زمستان)،۱۵-۲۱.

واسپارگاه بین­المللی E-LIS امروزه تبدیل به یکی از منابع اطلاعاتی علمی شده است. موتور کاوش گوگل برای بازیابی مقاله­های علمی به منظور اضافه کردن به پژوهشگر گوگل از این واسپارگاه استفاده می­کند. آی.اس.آی برای  نمایه استنادی وب (WCI) و کتابخانه رقومی علوم NSDL از این واسپارگاه استفاده می­کنند. اضافه کردن مقاله­های ایرانی به واسپارگاه بین­المللی در حوزه کتابداری، دانش­شناسی و اطلاع­شناسی راهی برای ورود مجله­ها و مقاله­های ایرانی به این به عرصه جهانی است. به عنوان مثال، مجله وب­شناسی به خاطر اضافه کردن برخی از مقاله­ها توسط نویسندگان به E-LIS وارد کتابخانه رقومی NSDL  شده است. قابل ذکر است که مقاله­های اضافه شده به E-LIS به نمایه استنادی وب (WCI) طراحی شده توسط موسسه اطلاعات علمی آمریکا نیز وارد شده­اند. پژوهشگر گوگل نیز آن را نمایه­سازی می­کند.

به عنوان ویراستار بخش ایران در آرشیو دسترسی آزاد کتابداری و اطلاع­رسانی خدمتگزار کتابداران ایرانی هستم. مقاله­هایی که توسط متخصصان کتابداری و اطلاع­رسانی ایران به این آرشیو ارسال شود را پس از بازبینی تأیید خواهم کرد. همین­جا از متخصصان کتابداری ایران گله­مندم که به این پایگاه بی­مهری می­کنند. از برخی از آنها که به زبان انگلیسی مقاله می­نویسند دعوت کردم مقاله­های خود را به این واسپارگاه اضافه کنند. اما افسوس ...

 همان­گونه که در وبنوشت این واسپارگاه نوشته­ام این واسپارگاه فواید زیادی دارد.

فواید این پایگاه برای مجله­ها و مؤلفان ایرانی چیست؟

با توجه به این که بسیاری از مجله­ها و مقاله­های ایرانی به پایگاه­های اطلاعاتی خارجی و چکیده­نامه­های بین­المللی راه پیدا نمی­کنند، لذا واسپاری مقاله­ها به این پایگاه موجب بازیابی و مطالعه چکیده یا متن کامل مقاله توسط خوانندگان بین­المللی می­شود و می­تواند میزان استناد به مقاله­های ایرانیان را بالا برده و در نتیجه ضریب تأثیرگذای مقاله­ها و مجله­های ایرانی را در سطح بین­الملل افزایش دهد. بنابراین توصیه می­شود ویراستاران مجله­های ایرانی با واسپاری مقاله­ها بخصوص مقاله­های انگلیسی توسط مؤلفان موافقت فرمایند.

وبنوشت پارسی: آرشیو دسترسی آزاد کتابداری و اطلاع­رسانی

وبگاه اصلی: E-LIS