سپاسگزاری در مقاله‏های علم اطلاعات و دانش‏شناسی در ایران

بررسی میزان و دلیل سپاسگزاری در مقاله‏های علم اطلاعات و دانش‏شناسی در ایران و تعیین سازمان‏ها و افراد حامی پژوهش 

علیرضا نوروزی و مسعود محمدی 

چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی فراوانی تعداد سپاسگزاری و دلیل سپاسگزاری در مقاله‏های منتشر شده در مجله‏های فارسی در رشته علم اطلاعات و دانش‏شناسی (علوم کتابداری و اطلاع‏رسانی) است. این پژوهش بر اساس اطلاعات مندرج در بخش سپاسگزاری نشان می‏دهد که افراد، سازمان‏ها، دانشگاه‏ها و مؤسسه‏های دولتی و خصوصی تا چه حد از پژوهش‏های مختلف حمایت مالی، معنوی، فکری و فنی کرده‏اند. در مجموع، 99 مورد سپاسگزاری در مقاله‏های علم اطلاعات و دانش‏شناسی یافت شد. این پژوهش نشان می‏دهد که بیش‏ترین دلایل سپاسگزاری، «همکاری» و «راهنمایی»  بوده است. اما در اغلب موارد مشخص نیست که منظور از «همکاری» و «راهنمایی»  چیست؟  ولی به طور کلی می‏توان گفت که همکاری نقش مهمی در انجام پژوهش داشته است. نتایج پژوهش نشان می‏دهد اگرچه تعداد فراوانی سپاسگزاری در مقاله‏های علم اطلاعات و دانش‏شناسی سیر صعودی داشته است؛ ولی در مقایسه با تعداد کل مقاله‏هایی که در این رشته منتشر می‏شود چندان قابل توجه نیست. 

کلیدواژه‏ها: سپاسگزاری، قدردانی، حمایت مالی، حمایت فکری، مقاله‏های‏علمی‏، علوم کتابداری و اطلاع‏رسانی، سازمان‏ها، علم‏سنجی. 

مشخصات کتابشناختی:

نوروزی، علیرضا، و محمدی، مسعود (1391). بررسی میزان و دلیل سپاسگزاری در مقاله‏های علم اطلاعات و دانش‏شناسی در ایران و تعیین سازمان‏ها و افراد حامی پژوهش. مجله مشاوره اطلاعاتی، سال دوم، شماره اول. 

یادداشت:

برای نگارش این مقاله کوتاه، هزاران مقاله حوزه علم اطلاعات و دانش‏شناسی (علوم کتابداری و اطلاع‏رسانی) ایران منتشر شده در طول چهل و پنج سال گذشته بررسی شده است و در نوع خودش نخستین پژوهش علمی است که به مطالعه بخش سپاسگزاری مقالات علمی در ایران می‏پردازد؛ هرچند مشابه خارجی در برخی حوزه‏ها انجام شده است.

دانش ورز یا دانش شناس؟ کدام یک برای متخصص دانش شناسی مناسب تر است؟

برخی از همکاران، اصطلاح «دانِش وَرز» را برای فارغ التحصیل رشته «علم اطلاعات و دانش شناسی» پیشنهاد می کنند. اما به طور دقیق مشخص نیست که از  پسوند «ورز» در اصطلاح «دانش ورز»  چه معنا و مفهومی در نظر دارند و اساساً چه برابرنهاده انگلیسی برای این واژه پارسی در نظر گرفته اند؟

پسوند ورز در عبارت هایی مانند کار ورز، دست ورز، کشت ورز، خاک ورز، دین ورز، و ...، به معنای آموزنده، تحصیل کننده، عمل کننده، به کار برنده، و ... است. پرسش این است که یک دانشجوی رشته «علم اطلاعات و دانش شناسی» پس از فارغ التحصیلی بعد از استخدام در شغل یا سمتی آیا به دنبال آموختن و تحصیل دانش است؟ یا به دنبال شناسایی، بازیابی و اشاعه دانش (دانش شناسی) برای کاربران دانش‏خانه (کتابخانه) و سازمان دانشی و محل کار خود می باشد؟

قابل یادآوری است که ویکی پدیا و لغتنامه دهخدا واژه دانش ورز را به شرح زیر تعریف کرده اند:

دانِش وَرز (به انگلیسی: Knowledge worker) به کارکنان فنی و حرفه‌ای گفته می‌شود که کار آنها مبتنی بر اطلاعات است یا به عبارتی کار اصلی آنها توسعه و استفاده از دانش می‌باشد. عموماً دانشمندان و مهندسان و مدیران فناوری در یک سامانه، به عنوان دانش‌ورز شناخته می‌شوند. اصطلاح انگلیسی Knowledge worker را پیتر دراکر در سال ۱۹۵۳ ابداع کرد. در متون فارسی از این عبارت به صورت کارکنان دانش نیز یاد شده ‌است.