استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی وزارت بهداشت در پروانه‌‌های ثبت اختراع بین‌المللی

استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پروانه‌‌های ثبت اختراع پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا

شیرین زاهدی، علیرضا نوروزی، سپیده فهیمی‌‌فر

چکیده:

مقدمه: تجزیه و تحلیل استناد در پروانه‌‏های ثبت اختراع به پژوهش‌‏های علمی و مجلات، یکی از روش‌‏های موجود برای اندازه‌‏گیری رابطه بین علم و فناوری محسوب می‌‌شود. از این‌‌رو، پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پروانه‏‌های ثبت اختراع موجود در پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا صورت گرفت.

 روش پژوهش: این مطالعه به روش توصیفی و با رویکرد علم‌‏سنجی انجام شد. جامعه تحقیق متشکل از 268 مجله انگلیسی‏‌زبان زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران بود که عناوین آن‌ها در پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا (USPTO) مورد جستجو قرار گرفت.

یافته‌‌ها: در مجموع، فقط به 49 مورد از مجلات وزارت بهداشت استناد شده بود که تعداد پروانه‌‏های ثبت اختراع استنادکننده، 207 مورد بود. مجله Advanced Pharmaceutical Bulletin بیشترین استناد را از سوی پروانه‏‌های ثبت اختراع دریافت کرده بود. شصت و پنج درصد از پروانه‌‏های ثبت اختراع استنادکننده به‏ مجلات وزارت بهداشت، در رده اصلی A یعنی «نیازهای انسانی» قرار گرفتند. بیشتر پروانه‌‏های ثبت اختراع استنادکننده به مجلات وزارت بهداشت متعلق به آمریکا و مالک بیشتر آن‌‏ها دانشگاه استنفورد است.

نتیجه‌‌‌گیری: مجلات انگلیسی‌زبان ایرانی با بهره‏‌گیری از فرایند و راهبردهای لازم طبق سیاست‌‏ها و نظارت بر آن‌‏ها، می‌‏توانند در سطح بین‏المللی جایگاه بهتری از لحاظ وضعیت مقالات و فن‌آور‏محور بودن داشته باشند. بنابراین، با توجه به انتشار روزافزون مقالات در کشور، باید به کیفیت آن‏ها بیشتر از کمیت توجه شود.

کلیدواژه‌ها: نشریات ادواری؛ استناد؛ پروانه‏ ثبت اختراع؛ پایگاه ثبت اختراع علایم تجاری آمریکا؛ ایران

منبع: زاهدی، شیرین؛ نوروزی، علیرضا؛ و فهیمی‌‌فر، سپیده (۱۳۹۸). استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پروانه‌‌های ثبت اختراع پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا. مديريت اطلاعات سلامت،  16(2)، 73-80.

بررسی میزان حضور ایران در همایش ‏های بین‏ المللی در پایگاه وب علوم

علیرضا نوروزی، محمد فلاح، و مرضیه ابراهیمی ‏پور

چکیده

این پژوهش با هدف تعیین میزان حضور ایران در همایش های بین المللی در فاصله سال های صورت گرفته است. در این پژوهش از روش توصیفی تحلیلی با استفاده از ابزارهای علم سنجی استفاده شده است. نتایج نشان داد که مقاله های همایش در بازه زمانی پژوهش بیانگر سیری صعودی تا سال است و در فاصله سال های تا روند نامنظمی را شاهد هستیم؛ به طوری که در سال های و بیشترین تعداد مقاله ها بعد از سال نمایه شده است. دانشگاه های آزاد اسلامی تهران و صنعتی شریف از میان دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور به ترتیب بیشترین سهم را در همایش های بین المللی دارند. پرکارترین پژوهشگران محمدباقر منهاج کارو لوکاس و کریم فائز از دانشگاه های امیرکبیر و تهران و امیرکبیر هستند. بیشترین همکاری های ایران در تولید مقاله های همایش با کشورهای آمریکا کانادا و انگلستان است. بیشترین مقاله ها در حوزه های مهندسی علوم کامپیوتر و ارتباطات راه دور است. در مجموع گروه فنی و مهندسی دارای بیشترین تعداد مقاله در همایش ها هستند.

منبع: نوروزی، علیرضا، فلاح، محمد، و ابراهیمی ‏پور، مرضیه (1396). بررسی میزان حضور ایران در همایش ‏‏های بین ‏المللی در پایگاه وب علوم. رهیافت، دوره 27، شماره 12، ص. 1-12.

نیمرخ مجله‏ های انگلیسی ‌زبان دانشگاه تهران بر اساس معیارهای نمایه‌ سازی پایگاه‌ های استنادی

علیرضا نوروزی، نیلوفر صلح‌ جو

 چکیده

مقدمه: هدف پژوهشگران بررسی وضعیت نمایه‌ سازی مجله ‏های انگلیسی ‌زبان دانشگاه تهران در پایگاه‌ های استنادی بین‌المللی است. بنابراین، فرآیند گزینش در دو پایگاه‌  اسکاپوس و وب آف ‏ساینس به دقت بررسی شده و مجله‌ ها بر اساس معیارهای به ‌دست ‌آمده اعتبارسنجی شده‌ اند تا نقاط ضعف مجله‌ های انگلیسی ‌زبان دانشگاه تهران برای نمایه‌ سازی در این پایگاه‌ ها مشخص شود.

مواد و روش ‌ها:  نوع پژوهش کاربردی و روش آن پیمایشی است و مجله ‌ها با رویکرد توصیفی ارزیابی شده‌ اند. در این پژوهش برای ارزیابی مجله‏ های انگلیسی ‌زبان دانشگاه تهران از روش‌ تحلیل استنادی و روش مشاهدۀ مستقیم با ابزار سیاهۀ وارسی استفاده شده است.

یافته‌ ها:  معیارهای اصلی برای استانداردسازی مجله‌ ها به منظور نمایه ‌سازی در پایگاه‌ های بین‌ المللی در چهار قلمروِ «اطلاعات کلی»  (معیارهای حداقل)، «خط مشی»، «دسترسی برخط» و «موقعیت» طبقه ‌بندی شدند که برای هر معیار شاخص ‌های  قابل اندازه ‌گیری تعیین شد. در بررسی مجله‌ ها، با توجه به این معیارها، تا زمان اجرای پژوهش فقط دو مجله توانستند معیارهای حداقل را به ‌طور کامل رعایت کنند. اشکال ‏های اساسی مجله‌ ها به‌ترتیب شامل نداشتن فرآیند داوری و نوع همترازخوانی،  رعایت ‌نکردن نظم انتشاراتی، مشخص ‌نبودن اصول اخلاقی نشر و تنوع پایین نویسندگان و هیئت تحریری مجله‌ هاست. از جمله نقاط قوّت آن‏ها وبگاه انگلیسی،  دسترسی برخط به متن کامل مقاله‌ ها و داشتن شماره استاندارد بین ‌المللی را می‌توان نام برد.

نتیجه‌ گیری: به‌ طور کلی میزان رعایت شاخص ‌های چهار قلمروِ مورد ارزیابی مجله‌ های انگلیسی ‌زبان دانشگاه تهران برای پذیرش در پایگاه‌ های بین‌ المللی 67 درصد  است. با مشخص ‌شدن نقاط قوّت و ضعف‌ مجله‏ ها، راهکارهایی برای ناشران، سردبیران و مسئولان سیاست ‌گذاری ارائه شده است تا بتوانند سطح انتشار خود را به معیارهای مورد نظر پایگاه ‌های نمایه ‌سازی بین ‌المللی نزدیک  و امکان حضور در سطح بین‌المللی را پیدا کنند.

کلیدواژه ها: مجله‏؛ معیارهای نمایه‌ سازی؛ پایگاه‌ های استنادی بین ‌المللی؛ دانشگاه تهران

منبع: نوروزی، علیرضا، و صلح جو، نیلوفر (1395). نیمرخ مجله‏ های انگلیسی ‌زبان دانشگاه تهران بر اساس معیارهای نمایه‌ سازی پایگاه‌ های استنادی بین ‌المللی. فصلنامه کتابداری و اطلاع رسانی، 19(2)، 44-78. 

انگلیسی نویسی مآخذ پارسی زبان در آثار علمی

این نوشته حاوی پیشنهادها و راهنمایی هایی در خصوص انگلیسی نویسی مآخذ پارسی زبان در آثار علمی است که می تواند مورد استفاده دفاتر مجله های علمی و دانشگاهی کشور قرار گیرد. این نوشته حاصل تجربه نویسندگی، داوری، ویراستاری، و سردبیری مجلات و مقالات علمی است. امیدوارم که برای دفاتر مجلات علمی کشور و نویسندگان مقالات سودمند باشد.

همین جا از جناب آقای پرفسور جعفر مهراد ریاست محترم مرکز آی.اس.سی. (پایگاه استنادی علوم جهان اسلام) و مرکز تحت مدیریت ایشان به خاطر انتشار نوشته حقیر کمال تشکر و قدردانی را دارم.

 مشخصات کتابشناختی: نوروزی، علیرضا (1393). انگلیسی نویسی مآخذ پارسی زبان در آثار علمی. شیراز: نامه ‏ی پارسی.

تحلیل علم سنجی تولیدات علمی دانشگاه های کردستان عراق - به سفارش دانشگاه کردستان

Scientometric analysis of Iraqi-Kurdistan universities’ scientific productivity 

Alireza Noruzi & Mohammadhiwa Abdekhoda

 Abstract:

Purpose: This purpose of this study is to examine research performance of Iraqi-Kurdistan universities, using the number of papers appearing in journals and proceedings, and the number of citations received by those papers as covered by Scopus, 1970-2012. This study also identifies subject coverage (domain/field) of publications and determines the preference of research communication channel within the research community? 

Design/methodology/approach: A total of 459 papers published by Iraqi-Kurdistan universities and indexed by Scopus during the given time period were considered. The source items (i.e. records of publications by the faculty members of the Iraqi-Kurdistan universities) were all the documents published in international journals and proceedings indexed by Scopus (an Elsevier bibliographic database) from the time period ranging from 1970 to 2012. All papers having an authorship or a co-authorship associated with the Iraqi-Kurdistan universities were included and the number of citations received by them was counted for the period. 

Findings: The study found that major journals used by Iraqi-Kurdistan universities were Eastern Mediterranean Health Journal, Journal of Chinese Clinical Medicine, Asian Journal of Chemistry, Hemoglobin and Journal of Applied Sciences Research. Additionally, three older institutions (Salahaddin University-Hawler, University of Sulaimani and University of Duhok) were the most productive universities. Moreover, the study revealed that 237 of 459 (52 per cent) of publications have international collaborations. It is further evident that among the 459 publications, 211 (40 per cent) have been cited 1,020 times; while 248 (60 per cent) of the papers have not been cited even once, so about 60 per cent of the papers were invisible to world science during the study period. This study also noted that the 25 highly cited papers were cited 484 times, representing 47 per cent of all the citations (484 of 1,020). This indicated a concentration effect, whereby a relatively small number of papers earn most of the citations and research impact generated by the faculty members of Iraqi-Kurdistan universities. 

Originality/value: This is the first scientometric research to analyse Iraqi-Kurdistan universities’ scientific productivity. 

Keywords: Research productivity, Scientometrics, Iraq, Publication productivity, Bibliometrics, Kurds.

 Source: Noruzi, Alireza, & Abdekhoda, Mohammadhiwa (2014). Scientometric analysis of Iraqi-Kurdistan universities’ scientific productivity. The Electronic Library, 32(6), 770-785. Available at: http://www.emeraldinsight.com/doi/abs/10.1108/EL-01-2013-0004

تولید علمی به زبان پارسی یا انگلیسی

بعد از ده سال مطالعه و تحقیق در حوزه علم‏سنجی به این نتیجه رسیدم که مجله‏های ملی و پارسی زبان نقش ناچیزی در روند اصلی پیشرفت علم در جهان دارند ولی در سطح ملی لازم و واجب هستند. بنابراین، اگر نویسنده‏ای حرف نو برای گفتن دارد و می‏خواهد در سطح بین‏المللی تاثیر پژوهشی (Research Impact)، تاثیر آموزشی (Educational Impact) و تاثیر استنادی (Citation Impact) داشته باشد، لازم است که به زبان انگلیسی بنویسد. البته نوشتن به زبان انگلیسی هیچ تضمینی نمی‏کند که یک اثر در سطح بین‏المللی به رسیمت شناخته شود و تاثیرگذار باشد؛ بلکه اثر باید حاوی اندیشه و نظریه جدیدی باشد. برخی از نویسندگان ایرانی سعی می‏کنند که با خوداستنادی تاثیر علمی و پژوهشی آثار خود را بالا ببرند و اگر یک بررسی ساده انجام شود بیش از شصت درصد استنادهایشان خوداستنادی است. در مطالعاتم همچنین به این نتیجه رسیدم که مطالعه‏های موردی که روی یک منطقه، شهر یا کشور خاص انجام می‏شود به ندرت در سطح ملی و بین‏امللی مورد توجه و استناد قرار می‏گیرند. بنابراین، بایستی آثاری به زبان انگلیسی  و در مقیاس بین‏المللی نوشته شوند که دامنه شمول جهانی داشته باشند و مساله‏ای جهانی باشد.

    قابل یادآوری است که برای پاسداشت زبان پارسی به عنوان زبان ملی و علمی ایران لازم است که به زبان پارسی نوشته شود و کسانی که به زبان ملی نمی‏نویسند و فقط به زبان انگلیسی می‏نویسند خیلی زود آثارشان تاثیر و اعتبار علمی خود را در سطح ملی از دست می‏دهند. اگر  زبانی به عنوان کانال ارتباطی علمی در خدمت علم و پژوهش و کشور قرار نگیرد، بعد از مدتی غیرقابل استفاده خواهد بود و در بیان مفاهیم ساده ناتوان خواهد بود. همچنین به این نتیجه رسیدم که کتاب‏های پارسی زبان در سطح ملی  تاثیر پژوهشی (Research Impact)، تاثیر آموزشی (Educational Impact) و تاثیر استنادی (Citation Impact)  بیش‏تری نسبت به مقاله‏های انگلیسی دارند. البته نه هر کتابی، بلکه کتابی که حداقل ارزش یکبار خواندن داشته باشد.

                نیز نگاه کنید به:

پژوهش: جامعه‏شناسی علم و پژوهش

میزان محبوبیت خبرگزاری فارسی بی‏بی‏سی و خبرگزاری فارسی فرانسه در نزد ایرانیان

دو کشور انگلستان و فرانسه هرکدام دارای خبرگزاری فارسی واحدی برای پخش اخبار روزمره و اطلاعات سیاسی به زبان فارسی هستند. در این یادداشت سعی شده است میزان محبوبیت این دو خبرگزاری در نزد ایرانیان بر اساس تحلیل‏های وب‏سنجی مشخص شود.

خبرگزاری فارسی فرانسه وابسته به رادیو بین‏المللی فرانسه در این آدرس (www.persian.rfi.fr) و خبرگزاری فارسی بی‏بی‏سی وابسته به بی‏بی‏سی در آدرس (www.bbc.co.uk/persian/) قابل دسترسی است. البته هر دوی آنها توسط دولت جمهوری اسلامی ایران فیلتر شده‏اند. بنابراین، کاربران عادی بدون فیلترشکن نمی‏توانند به آنها دسترسی پیدا کنند.

جدول زیر میزان حضور هر خبرگزاری را در صفحه‏های دامنه آی.آر. و خدمت‏دهندگان اصلی وبلاگ از طریق گوگل نشان می‏دهد. نگاهی ساده به جدول زیر نشان می‏دهد که خبرگزاری فارسی فرانسه در مقایسه با بی‏بی‏سی فارسی محبوبیت پایینی دارد و جا دارد که دست‏اندرکاران این خبرگزاری بیش‏تر به این مساله توجه نمایند. 

	خبرگزاری فارسی بی‏بی‏سی	خبرگزاری فارسی فرانسه
تعداد حضور در صفحه‏های وب ایرانی مختوم به آی.آر.	277000	28
تعداد حضور در وبلاگ‏های فارسی بلاگفا	15300	62
تعداد حضور در وبلاگ‏های فارسی پرشین‏بلاگ	11000	5
تعداد حضور در وبلاگ‏های بلاگ‏اسپات	38700	231
تعداد پیوندهای دریافتی از هر نوع وبگاهی غیر از دامنه خود	47291	3200

 توجه: ممکن است که آمار تعداد حضور هر خبرگزاری بعد از این تاریخ، به دلیل روزآمدسازی موتور جستجوی گوگل متفاوت باشد.