ارزیابی مدل مفهومی باورپذیری اطلاعات وب: رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری

حمید کشاورز، فاطمه فهیم‌نیا، علیرضا نوروزی، محمدرضا اسمعیلی گیوی

 چکیده:

پژوهش حاضر با هدف بررسی و مدل‌‌سازی معادلات ساختاری ارزیابی باورپذیری اطلاعات موجود در محیط وب توسط کاربران دانشگاهی بر مبنای یک مدل مفهومی بومی و برخاسته از ادبیات پژوهش انجام شده است. پژوهش به‌شیوه توصیفی-پیمایشی و با کاربرد یک مدل مفهومی تأییدشده توسط خبرگان به‌عنوان زیرساخت ایجاد ابزار پژوهش در یک نمونه آماری شامل 382 نفر از دانشجویان دانشگاه‌های برتر کشور به ‌شیوه نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انجام شد. پرسشنامه‌ای با 80 گویه و روایی محتوایی و سازه‌ای مناسب و مقدار آلفای «کرونباخ» 962/. بین شرکت‌کنندگان توزیع شد. داده‌های به‌دست‌آمده با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری با کاربرد نرم‌افزارهای «اس‌پی‌اس‌اس 22» و «لیزرل 7/8» تجزیه و تحلیل شدند.  بررسی برازش مدل‌اندازه‌گیری و سنجش بارهای عاملی نشان از برازش داده‌های به‌دست‌آمده برای کاربرد مدل برای تحلیل داشتند. تمامی ‌‌پرسش‌ها و روابط میان متغیرها در سطح اطمینان 95 درصد معنادار بودند. تمامی شاخص­های برازش در دامنه قابل قبول بودند و بنابراین مدل‌ها تأیید شدند. مقیاس باورپذیری اطلاعات وب فارسی از جنبه برازش مدل ‌اندازه‌گیری از تناسب و کیفیت خوبی برخوردار بوده و برای بررسی در بسترهای پژوهشی مختلف از اعتبار برخوردار است. ابزار ساخته‌شده با مقداری مناسب از برازش، متغیرهای فرعی پژوهش، یعنی قابلیت اعتماد و تخصص را نمایندگی و سنجش می‌کند

کلیدواژه‌ها: ارزیابی باورپذیری اطلاعات، طراحی مدل رفتار اطلاعاتی، باورپذیری اطلاعات وب، اعتبارسنجی اطلاعات، اعتباریابی مدل

منبع: کشاورز، حمید؛ فهیم‌‌نیا، فاطمه؛ نوروزی، علیرضا، و اسمعیلی گیوی، محمدرضا (1398). ارزیابی مدل مفهومی باورپذیری اطلاعات وب: رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری. پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات، 34(3)، 993-1022.

استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی وزارت بهداشت در پروانه‌‌های ثبت اختراع بین‌المللی

استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پروانه‌‌های ثبت اختراع پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا

شیرین زاهدی، علیرضا نوروزی، سپیده فهیمی‌‌فر

چکیده:

مقدمه: تجزیه و تحلیل استناد در پروانه‌‏های ثبت اختراع به پژوهش‌‏های علمی و مجلات، یکی از روش‌‏های موجود برای اندازه‌‏گیری رابطه بین علم و فناوری محسوب می‌‌شود. از این‌‌رو، پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پروانه‏‌های ثبت اختراع موجود در پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا صورت گرفت.

 روش پژوهش: این مطالعه به روش توصیفی و با رویکرد علم‌‏سنجی انجام شد. جامعه تحقیق متشکل از 268 مجله انگلیسی‏‌زبان زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران بود که عناوین آن‌ها در پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا (USPTO) مورد جستجو قرار گرفت.

یافته‌‌ها: در مجموع، فقط به 49 مورد از مجلات وزارت بهداشت استناد شده بود که تعداد پروانه‌‏های ثبت اختراع استنادکننده، 207 مورد بود. مجله Advanced Pharmaceutical Bulletin بیشترین استناد را از سوی پروانه‏‌های ثبت اختراع دریافت کرده بود. شصت و پنج درصد از پروانه‌‏های ثبت اختراع استنادکننده به‏ مجلات وزارت بهداشت، در رده اصلی A یعنی «نیازهای انسانی» قرار گرفتند. بیشتر پروانه‌‏های ثبت اختراع استنادکننده به مجلات وزارت بهداشت متعلق به آمریکا و مالک بیشتر آن‌‏ها دانشگاه استنفورد است.

نتیجه‌‌‌گیری: مجلات انگلیسی‌زبان ایرانی با بهره‏‌گیری از فرایند و راهبردهای لازم طبق سیاست‌‏ها و نظارت بر آن‌‏ها، می‌‏توانند در سطح بین‏المللی جایگاه بهتری از لحاظ وضعیت مقالات و فن‌آور‏محور بودن داشته باشند. بنابراین، با توجه به انتشار روزافزون مقالات در کشور، باید به کیفیت آن‏ها بیشتر از کمیت توجه شود.

کلیدواژه‌ها: نشریات ادواری؛ استناد؛ پروانه‏ ثبت اختراع؛ پایگاه ثبت اختراع علایم تجاری آمریکا؛ ایران

منبع: زاهدی، شیرین؛ نوروزی، علیرضا؛ و فهیمی‌‌فر، سپیده (۱۳۹۸). استناد به مجلات انگلیسی‌‏زبان ایرانی زیر نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در پروانه‌‌های ثبت اختراع پایگاه ثبت اختراع و علایم تجاری آمریکا. مديريت اطلاعات سلامت،  16(2)، 73-80.

طراحی مدل مفهومی مسئله‌‌‌یابی پژوهش با استفاده از روش فراترکیب

مصطفی باغ‌میرانی، محمدرضا اسمعیلی، محمد حسن‌زاده، علیرضا نوروزی

چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش شناسایی ویژگی‌های متمایز مسئله‌یابی پژوهش به عنوان اولین گام در تولید دانش و رسیدن به درک بهتری از فرایند مسئله‌یابی است. در این پژوهش مفاهیم، ایده‌ها و یافته‌های پژوهش‌های قبلی با هم ترکیب شده و مدل مفهومی مسئله‌یابی پژوهش طراحی شد.

روش: در پژوهش حاضر با استفاده از روش فراترکیب و از طریق مراحل هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو، به ترکیب داده‌های به دست آمده از منابع پیشین پرداخته شد. همچنین از واژه «مسئله‌یابی» جهت جستجو در عنوان، چکیده، کلیدواژه‌ها و متن اصلی منابع موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی استفاده شد.

یافته‌ها: در مجموع از میان 38 منبع انتخاب شده، 138 کد، 24 مفهوم و 4 مقوله به دست آمد. ویژگی شخصیتی، ویژگی روان‌شناختی، ویژگی فکری (تفکر خلاقانه و تفکر انتقادی) و ویژگی آموزشی، اجزای اصلی مدل مفهومی مسئله‌یابی پژوهش را تشکیل دادند. این پژوهش جزء نخستین پژوهش‌‌هایی است که چهار ویژگی را حول محور مسئله‌یابی شناسایی کرده است. همچنین عوامل شناسایی شده مؤثر بر مسئله‌یابی، بسیار فراگیرتر از پژوهش‌های قبلی است. به علاوه اینکه تاکنون مدلی مفهومی از مسئله‌یابی با استفاده از روش فراترکیب ارائه نشده است.

کلیدواژه‌‌ها: مسئله‌یابی پژوهشی؛ روش فراترکیب؛ تفکر خلاقانه؛ تفکر انتقادی

منبع: باغ‌میرانی، مصطفی؛ اسمعیلی، محمدرضا؛ حسن‌زاده، محمد؛ و نوروزی، علیرضا (1397). طراحی مدل مفهومی مسئله‌‌یابی پژوهش با استفاده از روش فراترکیب. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 52 (2)، 109-130.