The success of my students is my biggest satisfaction

The great satisfaction of my life today has been to work and interact with more than 200 students from several universities whom I have taught in the past 3 years. This experience was invaluable. It was an experience valuable; never forget for the rest of my life. I have been blessed to work with some wonderful students who have taught me more than I have taught them. One of my students asked me many questions :) The so many talented people are missing me already

کتابداری و کارآفرینی

آموزش کارآفرین یعنی تطابق آموزش با نیازهای جامعه. نظام آموزشی کارآفرین، نظامی است که در برنامه آموزشی نیازها و خواسته‏های جاری و آینده جامعه و کشور مورد توجه قرار گیرد. بر این اساس نظام آموزش کتابداری و علم اطلاعات بایستی کارآفرین باشد؛ و نیازهای اطلاعاتی و خدمات اطلاع‏رسانی مورد نیاز جامعه در اولویت قرار گیرد. برای کارآفرینی بایستی یک سری ویژگی‏ها را فراگرفت که عبارتند از:

-          داشتن روحیه کارآفرینی

-          داشتن روحیه همکاری و کار گروهی

-          فراگیری مهارت‏های انسانی و رهبری

-          فراگیری مهارت‏های استراتژیک

-          مرتبط کردن مهارت‏ها و آموخته‏ها با نیاز سازمان‏ها و شرکت‏ها

-          تشویق ایجاد شرکت‏های کوچک ارائه خدمات اطلاع‏رسانی و کتابداری

-          گسترش تخصص‏های حرفه‏ای (صفحه‏آرایی، نمایه‏سازی، چکیده‏نویسی و ...).

گروه‏های کتابداری بایستی در راستای پیوند دانشگاه و صنعت ضمن حمایت از شركت‌های در حال شكل‌گیری، کاربری و کارآیی پژوهش‌های مراکز آموزشی- پژوهشی را به آزمایش بگذارند و پژوهش‌ها را در راستای حل یك مشکل یا رفع یك نیاز جهت دهند. گروه‏های کتابداری و مراکز اطلاع‏رسانی ضمن انتقال فناوری و نوآوری بایستی منجر به کارآفرینی و فرصت‌های جدید شغلی مبتنی بر دانش و ارزش افزوده بالا و توسعه اقتصادی شوند. این اقدام بایستی با اهداف زیر انجام شود:

-  افزایش اثربخشی نتیجه تحقیقات (به جای سنجش تحقیق و توسعه یا R&D، میزان نوآوری یعنی تحقیقاتی كه به بازار رسیده‌اند مورد تأکید قرار گیرند)

-  توسعه تحقیقاتی كه منجر به تولید و کارآفرینی مبتنی بر دانش می‌شوند.

-  كمك به ارتقای علمی جامعه از طریق بهبود كیفی و كمی محصولات مرتبط با نیازهای جامعه

-  فراهم آوردن فرصت‌های مناسب برای پژوهشگران خلاق و نوآور جهت به كارگیری نتایج تحقیقات

-   اشتغال‌زایی مولد و پایدار

-  معکوس کردن فرار مغزها

 آموزش و کارآفرینی

سرمایه انسانی نقش بنیادی در توسعه پایدار دارد. آموزش دانش‏مدار و پژوهش‏مدار جایگاه ویژه‏ای در نظام آموزش دانشگاهی دارد. فردوسی توسی قرن‏ها پیش به‏درستی گفته است: «توانا بود هر که دانا بود»، قرن‏ها بعد فرانسیس بیکن این گفته را تایید می‏کند و می‏گوید: «دانش قدرت است». اقتصاددانان از هزاره سوم به هزاره «اقتصاد دانایی‏محور یا اقتصاد دانش‏مدار[1]» یاد می‏شود و مدیران صنایع از آن به هزاره «کارآفرینی» یاد می‏کنند.

پرسشی که مطرح می‏شود این است که نقش و تاثیر آموزش دانشگاهی در دانش‏محوری و کارآفرینی چیست؟

نظام آموزشی و برنامه‏ریزی درسی هر رشته‏ای بایستی مبتنی بر نیازهای جامعه و کارآفرین باشد. هر رشته‏ای بایستی دارای یک برنامه آموزشی عملی، با اهداف عینی، قابل سنجش و دقیق داشته باشد. آموزش کارآفرین و جامعه‏مدار، آموزشی است که ضمن برآورده کردن نیازهای جامعه حاضر، نیاز نسل‏های آتی را نیز در نظر بگیرد و باعث حداکثرسازی رفاه عمومی جامعه و کارآفرینی شود. نظام آموزشی کارآفرین، مبتنی بر به چالش طلبیدن وضع موجود و ایجاد تغییر، به منظور نوآوری و خلق فرصت‏های جدید است. نظام آموزش عالی موفق نظامی است که کارآفرین و تحول‏ساز باشد.

---

[1]. Knowledge-based economy  

واسپارگاه دانشگاه تهران

    تولید دانشِ ایران منتشر شده در قالب مقاله‏های انگلیسی‏زبان در طی سه دهه گذشته رشد خوبی داشته است، به‏طوری که دانشمندان و پژوهشگران ایرانی توانسته‏اند  ایران را در میان 40 کشور اصلی تولیده‏کننده علم در جهان قرار دهند. اما با توجه به این که اغلب آثار علمی پژوهشگران ایرانی در مجله‏های غربی و آمریکایی منتشر می‏شوند، در بسیاری از مواقع این مجله‏ها در ایران قابل دسترس نیستند. در نتیجه، خوانندگان و جامعه ایرانی از دسترسی به این آثار محروم می‏مانند و لذا نتایج این پژوهش‏ها در اختیار جامعه ایران قرار نمی‏گیرد و جامعه از فواید این پژوهش‏ها بی‏بهره می‏ماند.  بنابراین لازم است  که واسپارگاه رقومی دانشگاه تهران  (UTR=University of Tehran Repository) راه‏اندازی شود و از تمامی پژوهشگران و اساتید دانشگاه تهران درخواست شود تا یک نسخه از مقاله چاپ شده یا پیش‏چاپ (PrePrint) مقاله خود را برای استفاده عمومی در این واسپارگاه ذخیره نمایند. بدیهی است که با گذشت زمان همه پژوهشگران این طرح را خواهند پذیرفت، البته جامعه ایران نیز باید هنگام استفاده از آثار موجود در این واسپارگاه به آنها استناد دهند و به حقوق مالکیت فکری آثار علمی احترام بگذارد تا منجر به نقض قوانین مالکیت فکری نشود.

    با گسترش اینترنت و وب، ضرورت حفاظت و نگهداری از آثار علمی پژوهشگران ایرانی روی اینترنت، به منظور افزایش بهره‏وری از این آثار علمی و جلوگیری از انجام پژوهش‏های تکراری، طراحی و راه‏اندازی واسپارگاه رقومی دانشگاه تهران در رشته‏های مختلف ضروری به نظر می‏رسد. این  واسپارگاه (آرشیو یا مخزن) برای ذخیره و نگهداری از آثار علمی (کتاب‏های الکترونیکی، مقاله مجله، مقاله همایش یا کنفرانس، گزارش، پایان‏نامه، پیش‏نویس مقاله‏ها پیش از انتشار، ...) ضروری است. قابل توجه است که اعضای هیات علمی و پژوهشگران دانشگاه تهران می‏توانند به‏راحتی یک نسخه از آثار خود را در این واسپارگاه ذخیره نمایند و به سهولت توسط جامعه ایرانی و پژوهشگران خارجی مورد استفاده قرار گیرد که خود منجر به بالا رفتن میزان استناد به آثار ایرانی و به طبع بالا رفتن ضریب تأثیرگذاری آنها و رتبه دانشگاه تهران می‏شود.

    با توجه به رسالت دانشگاه تهران پیشنهاد می‏‏شود که با ایجاد واسپارگاه رقومی دانشگاه تهران دسترسی به آثار علمی اعضای هیات علمی دانشگاه تهران فراهم گردد.

نرم‏افزارها

 با توجه به این که نرم‏افزارهای مخصوص واسپارگاه‏ها به صورت رایگان موجود هستند، در نتیجه  در اغلب کشورهای جهان راه‏اندازی واسپارگاه‏های ملی رایج شده است. فهرست واسپارگاه‏های دسترسی آزاد در دو وبگاه زیر موجود است:

Directory of Open Access Repositories – OpenDOAR

www.opendoar.org

Registry of Open Access Repositories (ROAR)

http://archives.eprints.org

تمدید حضور مجله وب‏ شناسی در پایگاه استنادی اسکوپوس برای سال 2011

به گزارش لیزنا، مجله الکترونیکی وب‏شناسی (Webology) در سال 2004 توسط دکتر علیرضا نوروزی، هنگامی که دانشجوی دکترای علم اطلاعات و ارتباطات در فرانسه بود، راه ‏اندازی، و از همان سال وارد پایگاه‏های اطلاعاتی خارجی شد. این مجله در پایگاه‏های اطلاعاتی بین‏المللی مانند اسکوپوس، پروکوئست، ابسکو، لیزا، راهنمای مجله‏های دسترسی آزاد، پژوهشگر گوگل، و ...، فهرستگان جهان، و فهرست عمومی کتابخانه‏های دانشگاهی جهان نمایه‏سازی و فهرست‏نویسی می‏شود.

با توجه به این‏که دکتر نوروزی، مدرس دروس نمایه‏ سازی و سازماندهی اطلاعات است، نهایت تلاش خود را برای نمایه‏سازی این مجله در پایگاه‏های اطلاعاتی خارجی به‏کار گرفته است و تاکنون نیز موفق بوده است. در تازه‏ترین مکاتبات انجام شده، شرکت انتشاراتی الزویر درخواست تمدید قرارداد نمایه‏سازی این مجله در پایگاه‏های اطلاعاتی خود از جمله اسکوپوس را برای سال 2011 نموده است. در کنار محتوای علمی و بین‏ المللی مقاله‏ ها، از جمله شاخص‏ های مهم نمایه‏ سازی یک مجله در پایگاه‏ های اطلاعاتی، تعداد استناد به مقاله‏ های آن مجله و تعداد استناد به سردبیر و اعضای هیات تحریریه آن است. تعداد استناد به مجله وب‏شناسی به طور خلاصه به قرار زیر است:

تعداد استناد	نام پایگاه اطلاعاتی
860	Google Scholar
530	Google Books
1	Google Patents
150	ISI Web of Science
18	ProQuest Dissertations

مجله وب‏‏شناسی اگرچه در پایگاه اطلاعاتی آی‏.اس.آی. نمایه‏ سازی نمی ‏شود؛ اما 150 بار در پایگاه (Web of Science) مورد استناد مقاله ‏های علمی مجلات و همایش ‏ها قرار گرفته است. اگر این تعداد استناد تقسیم بر تعداد مقاله ‏های پژوهشی منتشر شده در طی سال‏های پیشین شود؛ ضریب تاثیر مجله بیش از 1 خواهد بود و این ضریب بالاتر از ضریب بسیاری از مجله ‏هایی است که در خود آی.اس.آی. نمایه ‏سازی می‏ شوند.

مجله وب‏ شناسی در رتبه ‏بندی مجله‏ های کتابداری موجود در پایگاه استنادی اسکوپوس در میان 116 مجله کتابداری بر اساس شاخص (SJR) رتبه 42 کسب کرده است. در واقع، این مجله در مجموع جزء 50 مجله برتر کتابداری جهان است.  همچنین در بین مجله‏ های ایرانی موجود در اسکوپوس نیز بر اساس شاخص (SJR) جزء پنج مجله برتر می ‏باشد. حضور مجله وب ‏شناسی به عنوان نماینده ایران در سطح بین الملل، افتخار بزرگی برای کشورمان محسوب می شود.

سردبیر مجله، دلایل موفقیت مجله وب‏شناسی در سطح بین ‏المللی را چنین بیان کرد: انگلیسی زبان بودن مجله، دسترسی آزاد بودن متن کامل مقاله ‏ها، برخورداری از اعضای هیات تحریریه بین ‏المللی، برخورداری از نویسندگان بین ‏المللی، برخورداری از داوران بین‏ المللی، جذب استناد از سایر مجله‏ها، ارسال فهرست مندرجات شماره ‏های جدید مجله به گروه‏ های بحث خارجی، عضویت بیش از هزار نفر در فهرست علاقه ‏مندان دریافت فهرست مندرجات، و دارا بودن بیش از ده هزار بازدیدکننده ماهانه.

لازم به ذکر است، دامنه مجله از (Webology.ir) به (Webology.org) تغییر داده شده است و به زودی مجله به وبگاه جدید خود نقل مکان خواهد کرد. البته دامنه پیشین تا 5 سال آینده ثبت شده است. بخش‏های اصلی مجله و شماره‏ های سال جاری در وبگاه جدید قرار دارد و شماره ‏های پیشین مجله نیز به زودی روی وبگاه قرار داده می‏شود.

گفتنی است، دکتر نوروزی، عضو هیات علمی گروه کتابداری دانشگاه تهران، تاکنون پنج کتاب تالیفی و ویراستاری چهار کتاب را در کارنامه پژوهشی خود دارد. از جمله نویسندگانی است که آثار وی بیش از 300 بار در آثار علمی موجود در پژوهشگر گوگل مورد استناد قرار گرفته است. نوروزی مولف پراستنادترین مقاله مجله بین‏المللی (Libri) در تاریخ این مجله می‏باشد. مقاله وی در این مجله با 115 استناد در پژوهشگر گوگل جزء پراستنادترین مقاله‏های انگلیسی ‏زبان کتابداری ایران است.

غلط های تایپی و از دست دادن استنادها در نمایه‏های استنادی علوم

نویسندگان زیادی هستند که آمار کل استنادهای آن‏ها با آنچه که پایگاه‏های اطلاعاتی نشان می‏دهد متفاوت است. در واقع، تعدادی از استنادهای خود را به دلایل مختلف از دست می‏دهند؛ بخشی از غلط‏های استنادی ناشی از عدم تشخیص درست نام خانوادگی نویسنده استناد شده (مورد استناد) از سوی نویسنده استنادکننده است. اما بخشی ناشی از غلط‏های تایپی توسط بخش ورود اطلاعات پایگاه‏های اطلاعاتی است.

اگر نام شما در فهرست منابع مقاله‏های دیگران و یا نام و مشخصات شما در مقاله‏های شما در پایگاه استنادی (Web of Science) غلط نوشته شده است و غلط تایپی است و زمان ورود اطلاعات از سوی این پایگاه اطلاعاتی عمداً یا سهواً رخ داده است، حتماً فرمی که در سمت راست مشخصات مقاله حاوی غلط قرار دارد را پرکنید و مطمئن باشید که به شما جواب می‏دهند و اصلاح می‏کنند. اول یک جواب خودکار ارسال می‏کنند و بعد مسؤول مربوطه جواب می‏دهد که به بخش ورود اطلاعات ارسال شد تا اصلاحات لازم صورت گیرد. کاش وزارت علوم یا دانشگاه‏های ایرانی واحدی را برای شناسایی این موارد در نظر می‏گرفتند و یا حداقل به نویسندگان اعلام کنند که اگر مشخصات کتابشناختی و استنادهای آن‏ها در پایگاه‏های اطلاعاتی غلط است اعلام کنند که اصلاح شود.

دفتر شرکت تامسون روترز آی اس آی در ایران

در وبگاه شرکت تامسون روترز، میلیاردر آمریکایی، دیدم که دفتر نمایندگی در ایران دارند. البته فکر کنم بیش‏تر دفتر فروش محصولات آن شرکت باشد. به هر حال اگر با شرکت تامسون روترز مشکلی دارید شاید بتوانید با آن‏ها در میان بگذارید. آدرس آن به قرار زیر است:

Reuters

Velenjak, 19th Eastern Ave

No 25 Saman Tower Apt 16th

Tehran, Iran

021-2406319

خودکار قرمزم دیگر نمی‏نویسد

یکی از کارهایی که همیشه برای من لذت‏بخش بود زمانی بود که دانشجویی چیزی (مقاله یا فصلی از پایان‏نامه) را به من می‏داد تا بخوانم و خودکار قرمزم همیشه آماده بود تا آن را خط‏خطی کند. همیشه عاشق خط‏خطی کردن و ویراستاری کارهای دانشجویانم بودم؛ آخه من روزگاری شاگرد یک ویراستار زبردست بودم. افسوس که خودکار قرمزم دیگر نمی‏نویسد!

پایان‏نامه‏ها، پژوهش‏ها و پژوهشگران در خدمت ارتقای بهره‏وری و حل مشکلات کشور

پایان‏نامه‏ها و رساله‏های دانشجویی بایستی در راستای ارتقای بهره‏وری و حل مشکلات کشور و رفع نیازهای ملی باشند و از انجام پژوهش‏هایی که صرفاً برای چاپ مقاله در آی‏اس‏آی صورت می‏گیرد باید تا حدودی جلوگیری کرد. اگرچه لازم است پژوهشگران ایرانی در مجله‏های خارجی حضور داشته باشند؛ اما پژوهش‏ها و پژوهشگران باید در خدمت جامعه باشند؛ نه این‏که در خلاء کار علمی کنند.

در «گزارش کمیسیون تلفیق لایحه برنامه پنجم توسعه»، فصل دوم. علم و فناوری، ماده 19، بند الف «بازنگری آئین‌نامه ارتقاء اعضاء هیأت علمی به نحوی که تا پنجاه درصد (50%) امتیازات پژوهشی اعضای هیأت علمی معطوف به رفع مشکلات کشور باشد. برای تحقق این امر تمهیدات لازم برای ارتقاء هیأت علمی از جمله توسعه و تقویت دوره‌های تحصیلات تکمیلی، افزایش فرصت‌های مطالعاتی اعضاء هیأت علمی در داخل و خارج از کشور و ایجاد مراکز تحقیقاتی و فناوری پیشرفته علوم و فنون در کشور، تسهیل ارتباط دانشگاهها با دستگاه‌های اجرایی از جمله صنعت فراهم خواهد گردید.»

ماده 20، بند و «حمایت مالی از پایان‏نامه‏ها و رساله‏های دانشجویی که در راستای ارتقای بهره‏وری و حل مشکلات کشور باشد.»

اگر این دو بحث واقعاً اجرا شود، نظام پژوهشی کشور و بسیاری از مشکلات ناشی از مساله‏سازی در پژوهش حل خواهد شد و نظام پژوهشی به سوی مساله‏یابی حرکت خواهد کرد.

ایرانی‏ها یا تحقیر می‏شوند و یا تحقیر می‏کنند.

«ایرانی‏ها یا تحقیر می‏شوند و یا تحقیر می‏کنند». این چیزی است که بعد از سال‏ها متوجه شدم. کافی است که نگاهی به اقوام، قبیله‏ها، و نژادهای مختلف ایرانی بیاندازیم و یک نیم نگاهی هم به افغانی‏های مقیم ایران، خواهیم دید که ما ایرانی‏ها گاه حتی هم‏وطنان خود را نیز تحقیر می‏کنیم و خارجی‏ها هم ما را تحقیر می‏کنند. اگر باور ندارید این مطلب را نیز بخوانید.

تولید دانش = اشاعه دانش به توان دو

تولید دانش مهم است اما اشاعه آن مهم‏تر.

Knowledge multiples with dissemination

بی‏بی‏سی عامل انگلیسی: رسانه، انقلاب، اشاعه اطلاعات، دموکراسی

در کتابی با عنوان «افسانه انقلاب سال هفت هزار  سرگذشت انقلاب ایران و پرده‌برداری از دسیسه‌های جهانی و داخلی برای سقوط ایران و نقش انگلیس و رادیو بی‌بی‌‌سی و نوكران داخلی ایران در سقوط سرزمین اهورایی» آمده است که بی‏بی‏سی با حمایت همه جانبه دولت انگلستان نقش اساسی در سقوط نظام پادشاهی ایران داشته است. محمدرضا پهلوی، شاه ایران، در یکی از سخنان خود می‏گوید: «ما قرارداد نفت خود را با کنسرسیوم در سال 1973 (1357 سالی که انگلیس و بی‏بی‏سی انقلاب ایران را حمایت کردند تا پیروز شود) به هیچ‏وجه تمدید نخواهیم کرد». برخی بر این باورند که این تهدید جدی شاه، باعث شد تا دولت انگلیس و عوامل و رسانه‏های آن یعنی بی‏بی‏سی تمام سعی خود را برای سقوط نظام پادشاهی ایران بکنند. اینک که سی سال از انقلاب اسلامی ایران می‏گذرد، بی‏بی‏سی و عوامل انگلیسی آن سعی در براندازی نظام جمهوری اسلامی دارند؛ اما این بار دولت به قدرت رسانه خوب پی‏برده است و مدام سعی می‏کند رسانه‏ها (رادیو، تلویزیون، ماهواره، اینترنت، تلفن، نامه، کتاب، ...) را کنترل کند. بی‏شک رسانه که هدف و وظیفه آن اطلاع‏رسانی است قدرت‏مندترین ابزار اشاعه اطلاعات است و هیچ دولتی قدرت کنترل کامل آن را ندارد.