بررسی میزان خود-استنادی مجلات علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه پزشکی نمایه شده در نمایه‌نامه استنادی Scopus، در فاصله سال‌های 2005-2009

هیوا عبدخدا، دکتر علیرضا نوروزی

چکیده:

مقدمه: خوداستنادی به عنوان یکی از بارزترین کاستی شاخص‌های علم سنجی مبتنی بر تحلیل استنادی مطرح است. اگرچه خود- استنادی برای مجلات تا حدودی طبیعی است، اما میزان نامتعارف آن باعث حذف مجله در  بررسی و ارزیابی توسط پایگاه‌های اطلاعاتی می‌شود. این پژوهش به بررسی میزان خود- استنادی مجلات علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایران حوزه پزشکی که در فاصله سال‌‌های 2005-2009 در پایگاه اسکوپوس نمایه شده بودند، پرداخته است.

روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی از نوع توصیفی است که درآن از تحلیل استنادی استفاده  شد. جامعه مورد پژوهش عبارت بودند از مجلات علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه پزشکی که تا زمان انجام این پژوهش (اسنفد1388 ) در پایگاه اسکوپوس نمایه می‌شدند که شامل 16 عنوان مجله است. ابزار جمع آوری دادها، فهرست کنترلی محقق ساخته بود که روایی آن  به تایید رسید. جمع آوری داده ها به صورت مشاهده مستقیم و با مراجعه به وبگاه نمایه نامه استنادی اسکوپوس و جستجوی عناوین مجلات و بررسی منابع آن ها صورت گرفت. داده ها بعد از جمع آوری و ورود به رایانه توسط نرم افزارهای SPSS و Excel تجزیه و تحلیل شد.

یافته‌ها: نشان داد که میانگین نرخ خوداستنادی در میان مجلات مورد بررسی 64/29 درصد است. در مجموع 43/14 درصد از کل استنادها، مربوط به خوداستنادی است. مجله Hepatitis Monthly با 100 درصد بالاترین نرخ خوداستنادی و مجله Iranian Journal of Medical Science با 88/6 درصد خوداستنادی پایین ترین نرخ خوداستنادی را داشتند. بیشترین میزان خوداستنادی مجلات در سال 2009 (34/42 درصد) و کمترین میزان در سال2005 (95/13 درصد) بوده است.

نتایج : میانگین نرخ خوداستنادی در مجلات نسبتاً بالا است.  این میزان بسیار نزدیک به سقف معمول خوداستنادی‌ها در جهان است. نرخ خوداستنادی در فاصله سال‌های اولیه روندی افزایشی و در فاصله سال های پایانی( 2008- 2009) رشدی300 درصدی داشته است. بنابراین، مجلات بایستی در کاهش این نرخ و تلاش در جهت جذب استناد از سایر مجله‌ها بیشتر تلاش کنند.

کلیدواژه‏ها: مجلات، مجله‌های علمی- پژوهشی، استناد، خوداستنادی، علوم پزشکی، اسکوپوس، نمایه استنادی

منبع

عبدخدا، هیوا، و نوروزی، علیرضا (1390). بررسی میزان خود-استنادی مجلات علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه‌ی پزشکی نمایه شده در نمایه‌نامه‌ی استنادی Scopus. مدیریت اطلاعات سلامت، ۸(۵)، 1-10.