هنجارگرایی در علم: علم هنجارگذاری شده غربی در ایران
در ایران به دلیل پذیرش بدون چون و چرای هنجار و پذیرش و گسترش هنجارهای بدون آگاهی در علم و مسائل علمی هنجاری شده است و پژوهشگران ایرانی پیرو هنجارگذاران غربی شدهایم. ما ایرانیان خودمان سؤال پژوهشی نداریم. سؤال و مساله نیز توسط غرب برای ما تعیین میشود. برای نمونه، چند درصد از پژوهشهای حوزه علوم انسانی و علوم اجتماعی ما به مسائلی برمیگردد که خودمان آنها را یافتهایم و از غرب کپی نکردهایم و چند تحلیل و راهحل جامع کارساز ارائه شده است. در مورد علوم دیگر نیز اگر تفاوتی با علوم انسانی و اجتماعی وجود داشته باشد، بیشتر به این علت است که مسائل علمی در آن زمینهها در همه جهان کموبیش مشابه هستند. مسائل راهوساختمان، معماری و ماشینسازی، و فنی و مهندسی و حتی پزشکی در تمام جهان تا حد زیادی مشابهاند. اما مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و انسانی کشورها بسیار متفاوت با یکدیگر هستند. رفتار هنجاری در علم موجب شده است که ما در قالب هنجارهای غرب محصور شویم، ایدههای جدید نداشته باشیم و هرجا نیز که بخواهیم ایده جدید ارائه دهیم با توبیخ اکثریت روبرو شویم: «بابا از این بچهبازیها دست بر دارید». هر دو عنصر بالا که بههم مرتبط هستند برای علم ایجاد مانع میکنند. (رفیعپور، 1381، ص.47).
منبع
رفیعپور، فرامرز (1381). موانع رشد علمی ایران و راهحلهای آن. تهران: شرکت سهامی انتشار.
Knowledge has always been the source of scientific and economic development