چکیده

زمینه و هدف: خوداستنادی به عنوان یکی از محدودیت‌های تحلیل استنادی مطرح است به طوری که به طرز غیر‌متعارفی بر شاخص‌های تحلیل استنادی و رتبه مجله‌ها تاثیر می‌گذارد. این پژوهش با هدف بررسی میزان همبستگی خوداستنادی و شاخص‌آنی مجله‌های علمی- پژوهشی انگلیسی‏زبان ایرانی حوزه پزشکی نمایه شده در نمایه‌نامه استنادی اسکوپوس، در فاصله سال‌های 2005-2009 انجام شده است.

روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی از نوع توصیفی است که در آن از تحلیل استنادی استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه مجله‌های علمی-پژوهشی انگلیسی‏زبان ایرانی حوزه پزشکی است که تا تاریخ انجام این پژوهش در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه می‌شدند. جمع‏آوری داده‌ها به صورت مشاهده مستقیم و با مراجعه به پایگاه استنادی اسکوپوس انجام شد. داده‌های گردآوری شده به کمک نرم افزارهاي  SPSS و روش ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شد.

یافته‌ها: نشان داد که میانگین نرخ خوداستنادی در میان مجله‌هاي مورد بررسی 64/29 درصد است. 43/14 درصد از کل استنادها مربوط به خوداستنادی است. به طورکلی رابطه معناداری از نوع مستقیم و ناقص، در سطح 01/0، بین نرخ خوداستنادی و شاخص‌آنی مجله‌ها وجود دارد (591/0=p). همچنین، ضریب همبستگی پیرسون نشان دهنده رابطه معنا‌دار بین شاخص‌آنی مجله‌ها و شاخص‌آنی مجله‌ها بدون احتساب خوداستنادی با تعداد مقالات مجله‌ها در فاصله سال‌های مورد بررسی بود.

نتیجه‏گیری: خوداستنادی بر روی شاخص آنی مجله‌ها مورد بررسی تاثیر مستقیم دارد بدین معنا که افزایش خوداستنادی باعث افزایش مصنوعی شاخص آنی مجله‌ها می‌شود. از سوی دیگر، شاخص‌آنی تحت کنترل حجم مقاله‏ها بود. بنابراین، کاهش و یا حذف خوداستنادی به منظور قرار گرفتن مجله در جایگاه واقعی خود لازم به نظر می‌رسد. 

کلیدواژه‏ها: نشريات ادواري،  مجلات حوزه پزشكي،  خوداستنادي،  نمايه‏نامه استنادي،   شاخص آني

منبع: عبدخدا، هیوا. نوروزی، علیرضا، و محمدی، مسعود (1390). بررسی میزان همبستگی خود-استنادی و شاخص‌آنی مجله‌های علمی- پژوهشی انگلیسی زبان ایرانی حوزه پزشکی، نمایه شده در نمایه‏نامه استنادی اسکوپوس در فاصله سال‏های 2005-2009. پیاورد سلامت،  ۵(۳): ۳۸-۲۷.