بررسی میزان همکاری های علمی کشورهای حوزه خلیج فارس با کشورهای اسکاندیناوی در پایگاه اطلاعاتی اسکاپوس طی سال های 1989-2009

نویسنده: عارف ریاحی و علیرضا نوروزی 

چکیده:

در سال‏های اخیر مطالعات فراوانی توسط پژوهشگران و سیاست‏گذاران علمی کشورها در رابطه با همکاری های علمی پژوهشی صورت گرفته و اهمیت و مزایای این همکاری ها و همچنین جنبه های گوناگون آن به شدت مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این پژوهش بررسی میزان همکاری های علمی کشورهای حوزه خلیج فارس با کشورهای اسکاندیناوی، در پایگاه اطلاعاتی اسکاپوس طی سال‏های 1989-2009 است. پژوهش حاضر، پژوهشی پیمایشی- توصیفی است و از روش علم سنجی برای انجام این پژوهش استفاده شده است.

در پژوهش حاضر، وضعیت تولید علم 8 کشور حوزه خلیج فارس و 5 کشور اسکاندیناوی و مشارکت علمی آن‏ها در تولید مقاله و پروانه های ثبت اختراع مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که در سال‏های اخیر همکاری های علمی کشورهای دو منطقه در تولید مدارک علمی مشترک روند رو به رشدی را طی کرده و از سال 2004 به بعد، رشد سالانه 31 درصدی را داشته است؛ اما به طور کلی همکاری های علمی مشترک میان آن‏ها در مقایسه با همکاری علمی بین المللی شان، درصد بسیار ناچیزی را به خود اختصاص داده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که در میان پژوهشگران حوزه های مختلف علوم، پژوهشگران حوزه پزشکی فعال‏ترین و در میان کشورهای پرکار دو منطقه، ایران از حوزه خلیج فارس و سوئد از منطقه اسکاندیناوی فعال‏ترین کشورها به شمار می آیند. در میان سازمان‏های پرکار نیز، دانشگاه کارولینسکای سوئد، دانشگاه پزشکی کارولینسکا، دانشگاه کویت و دانشگاه علوم پزشکی تهران از اصلی ترین مراکز و مؤسسه های آموزشی و پژوهشی در تولید مقاله های علمی مشترک به حساب می آیند. نتایج این پژوهش همچنین نشان می دهد که در هر دو منطقه، همبستگی بسیار بالایی میان میزان تولیدات علمی هر کشور و میزان همکاری های علمی آن کشور وجود دارد. 

کلیدواژه ‏ها: همکاری علمی، تالیف مشترک، علم سنجی، تولید علم، پروانه ثبت اختراع، کشورهای حوزه خلیج فارس، پایگاه اطلاعاتی اسکاپوس (Scopus)، کشورهای اسکاندیناوی

 منبع: 

ریاحی، عارف، و نوروزی، علیرضا (1390). بررسی میزان همکاری‌های علمی کشورهای حوزه خلیج فارس با کشورهای اسکاندیناوی در پایگاه اطلاعاتی اسکاپوس طی سال‌های 1989-2009. رهیافت،  23(48) 91-110.