رتبه بندی دانشگاه های ایران و جهان اسلام: شاخص ها
رتبهبندی دانشگاه ها گامی اساسی در تضمین سطح كیفیت آموزش و پژوهش است. در صورت تعیین شاخصهای درست و اساسی در رتبهبندی، منجر به رقابت علمی بین دانشگاهها میشود. رییس موسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی وزارت علوم در باره رتبهبندی دانشگاهها اظهار كرده است:
"در حال حاضر نیز دانشگاهها به طور غیر ملموس توسط ذینفعان رتبهبندی میشوند، به عنوان مثال، دانشگاهها در زمان انتخاب رشته توسط داوطلبان، هنگام عقد قرارداد صنعت با دانشگاهها با توجه به نوع توانمندی و امكانات و همچنین توسط انجمنهای علمی رتبه بندی میشوند، با این حال وزارت علوم باید به منظور ایجاد رقابت مثبت و افزایش توانمندی و تشویق دانشگاهها با طراحی شاخصهای خاص نسبت به رتبه بندی دانشگاهها اقدام كند، در این راستا باید سعی شود برای ایجاد فضای رقابتی، دانشگاهها را به ارتقای سطح علمی تشویق كرد" (به نقل از ایسنا).
شاخصهای رتبهبندی دانشگاهها عبارتند از:
شاخصهای آموزشی: تعداد دانشجویان حاضر، تعداد دانشجویان فارغالتحصیل شده در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، تعداد دانشجویان بینالمللی، تعداد اعضای هیأت علمی، كیفیت آموزش، تعداد استادان عالی و تمام استاد، تعداد استادان بینالمللی.
شاخصهای پژوهشی: تعداد مقالات علمی بینالمللی، تعداد استناد به مقالههای علمی، میزان اختراعها و پروانههای ثبت اختراع، طرحهای استراتژیك برای پیشرفت صنعت، فناوری و اقتصاد، تعداد جایزههای کسب شده ملی و بینالمللی، تعداد جایزههای کسب شده در نوبل.
شاخصهای پژوهشی معمولاً بر اساس روشهای علمسنجی و کتابسنجی اندازهگیری میشوند. البته رتبهبندی دانشگاهها نباید منجر به صدمه به دانشگاههای در حال توسعه و دانشگاههای شهرستانها شود و به نفع دانشگاههای پایتخت تمام شود. برای نمونه، فرانسویها اعتقاد دارند که رتبهبندی دانشگاهها معنی ندارد، تمام دانشگاهها جزو سرمایههای علمی کشورند باید از سطح آموزشی و پژوهشی قابل قبول برخوردار باشند و تمام دانشگاه ها در جذب بودجه، دانشجو، رابطه با صنعت و غیره برابرند.
Knowledge has always been the source of scientific and economic development