مژده درمنده، علیرضا نوروزی، محمدرضا اسمعیلی گیوی

چکیده

داده‌های بزرگ به مجموعه‌ای از داده‌ها اطلاق می‌شود که نسبت به سایر انواع داده‌ها دارای ویژگی‌های منحصر به فردی همچون حجم، سرعت و تنوع بالا، ارزش، صحت، اعتبار و نوسان هستند که این ویژگی‌ها پردازش آن‌ها را توسط پایگاه داده معمولی دشوار می‌سازد، اما کسب ارزش از آن می‌تواند باعث بهبود بسیاری از فرایندهای سازمانی و غیرسازمانی شود، هر چند نیازمند صرف هزینه و استفاده از روش‌های نوین فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد.

هدف: هدف این پژوهش شناسایی، تعیین، اولویت‌بندی و تحلیل فرصت‌های مدیریت داده‌های بزرگ و واکاوی ساختاری-تفسیری آن و سپس ارائه راهکارها برای مدیریت این داده‌ها در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌‌رسانی شهر تهران است.

روش پژوهش: این پژوهش بر مبنای هدف، از نوع کاربردی و بر حسب روش، پیمایشی–توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش، 35 نفر از مدیران ارشد کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران است. در این پژوهش به منظور گردآوری داده‌‏ها از دو روش بررسی اسناد و مطالعات کتابخانه‌ه‏ای و پرسش‌نامه استفاده شده است. ابتدا از روش مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای برای بررسی مبانی فرصت‏های مدیریت داده‌های بزرگ بهره برده شد. سپس با بررسی پیشینه‏‌ها و بر اساس مدل پژوهش، پرسش‌نامه مورد نظر ساخته شد و در بین جامعه آماری توزیع گردید. داده‌‏ها با استفاده از روش‏های آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند، از نرم‏‌افزارهای اس.‏پی.‏اس.‏اس. و اسمارت پی.‏ال.‏اس. برای تجزیه و تحلیل داده‌‏ها استفاده شد. در مدل ساختاری-تفسیری نیز پرسش‌نامه بین 15 نفر از خبرگان حوزه داده‌های بزرگ توزیع گردید و سپس به صورت دستی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که فرصت‌های مدیریت داده‌های بزرگ از نظر مدیران مراکز اطلاع‏رسانی شهر تهران به ترتیب اهمیت و اولویت عبارتند از: مدیریتی-سازمانی، ماهیتی، فرایندی، انسانی و از دید خبرگان عبارتند از: ماهیتی، فرایندی، انسانی و مدیریتی-سازمانی. یکی از دلائل اصلی این تفاوت، تمرکز بیشتر مدیران بر مسائل مدیریتی-سازمانی و آشنایی کمتر آنان با داده‌های بزرگ بود؛ در حالی که خبرگان با درک بیشتر از مفهوم داده‌های بزرگ بیشتر بر فرصت‌های ماهیتی تمرکز دارند و فرصت­‌های مدیریتی-سازمانی بری آنان دارای اهمیت کمتری است.  

کلیدواژه‌های: داده‌های بزرگ، مدیریت داده‌های بزرگ، فرصت، راهکار، کتابخانه، مراکز اطلاع‌رسانی، ایران، تهران

منبع: درمنده، مژده، نوروزی، علیرضا، و اسمعیلی‏گیوی، محمدرضا (1397). فرصت‌های مدیریت داده‌های بزرگ در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی: واکاوی ساختاری-تفسیری و ارائه راهکار. پژوهشنامه پردازش و مديريت اطلاعات، ۳۴ (۲).